موتوکد:قطع دسترسی

از موتو کد، دانشنامهٔ برنامه‌نویسی
کاربران یا نشانی‌های IP ممکن است توسط مدیران به‌خاطر حفاظت از موتوکد در برابر اخلال قطع دسترسی شوند.

مدیران موتوکد می‌توانند به دلایل مختلفی دسترسی کاربران را (اعم از کاربران دارای شناسهٔ کاربری با هر دسترسی، یا کاربران ناشناس که نشانی IP آن‌ها در کنار ویرایش‌هایشان ثبت می‌شود) برای ویرایش موتوکد محدود کنند. به‌طور کلی هر کاربری که عمداً در موتوکد فارسی خرابکاری کند (مثلاً حذف بی‌مورد اطلاعات مفید مقالات یا نوشتن مطالب نامربوط در آنها)، به شخص یا گروهی توهین یا حملهٔ شخصی کند (مستقل از لفظ مورد استفاده)، ایجاد سوء تفاهم کند (مثلاً با تغییر آرا یا امضاها یا استفاده از امضای دیگران)، یا به هر ترتیب دیگری باعث اخلال در روند پیشبرد دانش‌نامه شود، امکان بسته شدن دارد. در تمامی این موارد، قطع دسترسی با هدف حفاظت از موتوکد انجام می‌شود، نه برای تنبیه فرد خاطی.

کاربری که قطع دسترسی شده‌است می‌تواند صفحات موتوکد را مشاهده کند ولی امکان ویرایش در صفحات موتوکد را (در اکثر موارد) ندارد به جز صفحهٔ بحث خود کاربر.

در مواردی که احتمال برود کاربر به‌طور ناخواسته یکی از کارهای بالا را انجام داده‌است، ابتدا به وی تذکر داده می‌شود. در صورت تکرار، چون ثابت می‌شود که کاربر به‌طور عمدی اقدام به این کار می‌کند، دسترسی وی برای مدتی بسته می‌شود. سپس با هر بار تکرارِ، مدت محرومیت بیشتر می‌شود. کاربرانی که از شناسه‌ها یا IPهای مختلف استفاده می‌کنند ولی مشخص است که شخص واحدی هستند، یک کاربر محسوب می‌شوند.

مدیران موتوکد مجازند کاربری را ببندند یا باز کنند. در صورتی که احساس می‌کنید به اشتباه بسته شده‌اید، با یکی از مدیران سیستم تماس بگیرید. در چنین شرایطی، از این که دسترسی شما به‌طور موقت قطع شده ناراحت نشوید، بلکه سعی کنید که بفهمید مشکل از چه بوده‌است و پس از باز شدن مجدد حق دسترسی‌تان، آن کار را تکرار نکنید.

تعریف[ویرایش]

بستن کاربر یا قطع دسترسی اصطلاحی فنی است و به معنی جلوگیری از ویرایش صفحات توسط یک آدرس آی‌پی یا بازه‌ای از آی‌پی‌ها یا یک حساب کاربری (شخص) است. هدف اصلی از این کار، حفظ موتوکد و ویرایش‌کنندگان آن از صدمات احتمالی است. مدیران پیش از دخالت باید از شرایط کاری که انجام می‌دهند مطلع باشند؛ به عبارت دیگر، قطع دسترسی مسئلهٔ مهمی است و مدیران باید از قطع دسترسی‌هایی که جنبهٔ پیش‌گیرانه ندارد دوری کنند.

وقتی دسترسی یک کاربر بسته می‌شود، آن کاربر قادر به ویرایش صفحات یا انتقال آن‌ها به صفحهٔ دیگر نخواهد بود. این وضعیت تا زمانی که قطع دسترسی آن کاربر خاتمه یابد ادامه خواهد یافت. اگر دسترسی یک مدیر موتوکد قطع شود، علاوه بر موارد فوق، وی قادر به برقراری یا پایان دادن به حفاظت از صفحات نیز نخواهد بود و نمی‌تواند صفحات را حذف کند یا احیا کند. در مورد دیوان‌سالارها نیز همین وضع صدق می‌کند. با این وجود مدیران و دیوان‌سالارها حتی در شرایط قطع دسترسی هم می‌توانند به سایر اختیارات خود دسترسی داشته باشند. (مدیرها در این شرایط هنوز قادر به قطع دسترسی کاربرهای دیگر هستند؛ دیوان‌سالارها نیز در این شرایط هنوز قادر به این که کاربری را مدیر کنند هستند)

قطع دسترسی نباید تنبیهی باشد[ویرایش]

قطع دسترسی نباید برای موارد زیر به کار رود:

  1. در تلافی کار یک کاربر؛
  2. برای بی‌اعتبار کردن کاربران دیگر؛
  3. برای تنبیه کاربر، یا، جایی که رفتار مشکل قابل توجهی سر نزده باشد.

قطع دسترسی باید پیش‌گیرانه باشد[ویرایش]

قطع دسترسی باید در موارد زیر به کار رود:

  1. جلوگیری از صدمات پی در پی و اخلال در موتوکد؛
  2. جلوگیری از حضور و ادامهٔ رفتار اخلال‌گرانه؛
  3. تشویق به مشارکت هم‌سو با قوانین و کاربران دیگر.

قطع دسترسی کاربران بر اساس احتمال تکرار استوار است. به‌طور مثال اگر کاربری قبلاً مرتکب اشتباهی شده و قطع دسترسی او کاری عادلانه است، درست نیست که او را الان ببندید مخصوصاً اگر اشتباه را تکرار نکرده باشد.

چه هنگام می‌توان دسترسی کاربری را بست[ویرایش]

آنچه در ادامه می‌آید رایج‌ترین دلایل قطع دسترسی است.

به عنوان یک قاعدهٔ کلی، وقتی شک دارید، قطع دسترسی نکنید؛ به جای آن با دیگر مدیران در این رابطه مشورت کنید.

مدیران هنگام برخورد با کاربران جدید باید مراقب باشند. کاربران جدید معمولاً با سیاست‌ها و رهنمودهای موتوکد ناآشنا هستند و مشارکت‌هایشان ممکن است در ابتدا اخلال‌گرانه به‌نظر برسد. برخورد سخت‌گیرانه و شتابزده با کاربران جدید ممکن است باعث دلسردی آن‌ها شود.

محافظت[ویرایش]

قطع دسترسی ممکن است برای محافظت از حقوق، اموال یا امنیت بنیاد ویکی‌مدیا، کاربرانش یا عموم انجام شود. قطع دسترسی برای محافظت در موارد زیر می‌تواند ضروری باشد:

  • اقدام به حمله‌های شخصی؛
  • تهدید شخصی و قانونی کاربران موتوکد (حتی در خارج از موتوکد)؛
  • افشای اطلاعات خصوصی دیگر کاربران (بدون توجه به درستی یا نادرستی اطلاعات)؛
  • نقض حق تکثیر مداوم و دستبرد فکری؛
  • ارسال‌های مداوم مطالب بدون مرجع، با مرجع ضعیف یا نادرست، یا اطلاعات توهین‌آمیز بالقوه دربارهٔ افراد زنده
  • حساب‌هایی که به خطر افتاده ظاهر می‌شوند

اخلال[ویرایش]

دسترسی کاربر هنگامی که در روند عادی موتوکد و کار دیگر ویرایش‌گران اخلال ایجاد کند یا نزاکت را رعایت نکند، قطع خواهد شد. قطع دسترسی برای جلوگیری از اخلال در موارد زیر ضروری است:

  • خرابکاری؛
  • بی‌نزاکتی؛
  • درج هرزنامه؛
  • نقض سیاست‌ها و رهنمودهای موتوکد؛

فقط اخلال‌گر[ویرایش]

بعضی از حساب‌های کاربری به عنوان حساب‌های خرابکار تشخیص داده می‌شوند و دسترسی آن‌ها بدون اخطار قطع می‌شود و معمولاً بی‌پایان:

  • حساب‌هایی که فقط برای کار خاصی ایجاد شده‌اند، مثل خرابکاری؛
  • حساب‌های کاربری دسته‌جمعی (وقتی که گذرواژهٔ حسابی به صورت عمومی و برای عموم پخش گردد)؛
  • نام‌های کاربری نامناسب.

اجرای سیاست طرد[ویرایش]

تحریم در موتوکد، یک گزینه رسمی برای جلوگیری از ویرایش کاربر(ان) در یک یا چند مقاله است. قطع دسترسی عملی فنی برای اجرای این سیاست است.

دور زدن و اجرا[ویرایش]

اگر کاربری به‌طور عمدی قطع دسترسی خود را دور بزند، ممکن است که یک مدیر مدت قطع دسترسی را تازه‌سازی کند اگر کاربر همزمان با دور زدن قطع دسترسی، رفتارهای بیشتری که منجر به بستن می‌شوند را از خود نشان دهد، مدیر می‌تواند طول مدت قطع دسترسی را افزایش دهد. حساب‌های کاربری و نشانی‌های آی‌پی که برای دور زدن قطع دسترسی استفاده شده‌اند نیز باید بسته شوند.

ویرایش‌ها توسط یا از طرف ویرایشگران بسته‌شده[ویرایش]

هر کاربری آزاد است که ویرایش‌هایی که با دور زدن قطع دسترسی انجام شده‌اند را خنثی کند و قاعدهٔ سه‌برگردان نیز بر این خنثی‌سازی‌ها اعمال نمی‌شود. با این حال، این به آن معنی نیست که ویرایش‌ها تنها به این دلیل که توسط کاربر بسته‌شده انجام شده‌اند، باید خنثی شوند (تغییراتی که به‌وضوح مفید هستند، نظیر رفع اشکالات نگارشی، یا خنثی‌سازی خرابکاری می‌توانند بمانند)، اما در مواردی که موضوع دارای ابهام است، پیش‌فرض را باید بر خنثی‌سازی قرار داد. با این حال، نظرات کاربران بسته‌شده در بحث‌های جمع‌بندی شده عموماً نباید خنثی یا خط زده شوند.

ویکی‌نویسان مجاز به ارسال یا ویرایش محتوا از طرف یک ویرایشگر بسته‌شده نیستند؛ مگر آن که بتوانند نشان دهند که این تغییرات تأییدپذیر یا سازنده هستند و دلایل مستقلی برای انجام آن ویرایش‌ها داشته‌باشند. حساب‌های کاربری تازه که همان رویهٔ مشابه با کاربر تحریم‌شده را یا حساب بسته‌شده را در زمینه‌ای مشابه پیش می‌گیرند، و به‌نظر می‌رسد که تنها برای همان مقاصد در موتوکد به ویرایش می‌پردازند، مشمول همان کنش‌هایی هستند که بر ویرایشگری که رفتارشان مشابه او است، اعمال شده.

درخواست برای قطع دسترسی[ویرایش]

رفتارهای مخرب و اخلالگرانه را می‌توان گزارش کرد و در صفحه‌های مرتبط مانند موتوکد:تابلوی اعلانات مدیران برای قطع دسترسی کاربر درخواست داد. کاربرانی که برای قطع دسترسی کاربر دیگر درخواست می‌دهند، باید برای اثبات شرایطی که نیازمند قطع دسترسی است، شواهدی قابل قبول ارائه دهند. مدیران هرگز ملزم به اعمال قطع دسترسی نیستند و می‌توانند خودشان شرایط را مورد بررسی قرار دهند. از مدیران انتظار می‌رود که پیش از اعمال قطع دسترسی، به آشنایی کاملی با تمامی ابعاد موضوع دست یابند. همچنین § توضیح قطع دسترسی را ببینید.

انجام قطع دسترسی[ویرایش]

آگاه‌سازی کاربر قطع دسترسی شده[ویرایش]

مدیران حتماً باید دلیل روشن و مشخصی برای قطع دسترسی بیاورند. در دلیل قطع دسترسی باید تا جایی که ممکن است از به کار بردن اصطلاحات فنی که ممکن است کاربر متوجه آن نشود دوری کرد. مدیران می‌بایست پس از قطع دسترسی، با پیامی حاوی ذکر دلایل شفاف و قابل درک در صفحهٔ بحث کاربر، او را آگاه کنند مگر اینکه دلیل خوبی برای عدم انجام این کار داشته باشند. معمولاً ساده‌تر است که این کار زمانی که دسترسی کاربر قطع می‌شود انجام شود، تا مدت‌ها پس از آن.

وقتی که در حال اعمال قطع دسترسی هستید در صفحهٔ قطع دسترسی فرمی از پیش آماده شده وجود دارد که دلایل مختلف و رایج قطع دسترسی در آن آمده‌است. دلایل و موارد دیگر نیز به بخش توضیحات قطع دسترسی قابل افزودن هستند. کاربران می‌توانند از قطع دسترسی و دلایل آن با استفاده از الگوهای مختلف مطلع شود.

مدت زمان بستن دسترسی[ویرایش]

هدف از بستن دسترسی جلوگیری است، نه مجازات. مدت زمان قطع دسترسی باید متناسب با احتمال این باشد که کاربر رفتار نامناسب خود را تکرار کند. قطع دسترسی‌های بلندتر برای کاربری که وقفه مکرر ایجاد می‌کند برای کاهش بار مدیریتی است. مدیران باید این دو مورد را در نظر بگیرند:

  • شدت رفتار کاربر؛
  • آیا کاربر پیش‌تر این رفتار را به کار گرفته یا خیر.

هرچند که مدت بستن کاربر بسته به مورد متفاوت است، الگوهای بارزی برای آن وجود دارد:

  • معمولاً برای رفتار اخلالگرانه ۲۴ ساعت و در صورت تکرار خطا این مدت بیشتر می‌شود،
  • حساب‌هایی که فقط برای خرابکاری استفاده می‌شوند، می‌توانند بدون هیچ هشداری به صورت بی‌پایان بسته شوند.
  • معمولاً قطع دسترسی‌های برای محافظت از موتوکد تا زمانی که به حفاظت نیاز باشد، انجام می‌شوند؛ در بیشتر موارد بی‌پایان.
قطع دسترسی بی‌پایان و موردی[ویرایش]

قطع دسترسی «بی‌پایان» به معنی آن است که زمانی برای پایان قطع دسترسی مشخص نشده‌است؛ این لزوماً به معنی ابدی بودن قطع دسترسی نیست.

گاهی قطع دسترسی بی‌پایان موقت است، مثلاً مدیری یک کاربر اخلالگر را «بی‌پایان» قطع دسترسی می‌کند و به این شکل فرصتی ایجاد می‌کند تا با مدیران در مورد مدت دقیق یک قطع دسترسی طولانی‌مدت مشورت کند؛ در این شرایط، قطع دسترسی بعداً به یک بستن مدت‌دار (مثلاً ۳ ماهه) تغییر خواهد یافت. بهتر است مدیران در چنین شرایطی، در حین بستن کاربر به صورت بی‌پایان، در توضیح بستن اشاره‌ای به موقتی بودن آن قطع دسترسی بکنند.

گاهی قطع دسترسی بی‌پایان با این هدف انجام می‌شود که همیشگی باشد؛ مثلاً مدیری یک کاربر را به خاطر این که نام کاربری‌اش نامناسب است بی‌پایان قطع دسترسی می‌کند اما حتی در این حالت هم قطع دسترسی می‌تواند قابل تجدید نظر باشد (مثلاً اگر کاربر نام کاربری‌اش را تغییر بدهد به شکلی که مغایر سیاست‌ها نباشد، ممکن است حساب او باز بشود).

درخواست‌های باز شدن[ویرایش]

ممکن است ویرایشگران به‌عنوان بخشی از درخواست باز شدن یک کاربر در خصوص قطع دسترسی گفتگو کنند و معمولاً از مدیری که دسترسی کاربر را بسته نیز برای بازبینی قطع دسترسی، مشارکت در بحث یا ارائهٔ اطلاعات بیشتر دعوت می‌شود. از آنجا که کاربرد درخواست‌های باز شدن در حصول بازبینی از سوی شخص سوم است، خود مدیر قطع دسترسی‌کننده نباید درخواست باز شدن کاربری که خودش بسته را رد کند. همچنین، بر پایه عرف‌های موجود، هر یک از مدیران معمولاً تنها یک درخواست باز شدن برای یک قطع دسترسی خاص را بازبینی می‌کنند.

به‌جز در موارد خطای غیرقابل انکار یا تغییرات قابل توجه در شرایط مرتبط با دلیل قطع دسترسی، مدیران باید از باز کردن کاربران بدون تماس و مشورت با مدیری که دسترسی کاربر را بسته خودداری کنند. اگر مدیر قطع دسترسی‌کننده در دسترس نیست، یا این که نمی‌توان با او به توافق رسید، توصیه می‌شود که گفتگویی پیرامون موضوع باز کردن کاربر در موتوکد:تابلوی اعلانات مدیران انجام شود.

مدیرانی که درخواست‌های باز شدن را بررسی می‌کنند باید در نظر داشته‌باشند که پیش‌زمینهٔ موضوع ممکن است در ابتدا واضح نباشد. قضاوت در خصوص موارد مربوط به زاپاس‌بازی، آزار و اذیت یا نقض حریم خصوصی مشکل است. مواردی وجود داشته که چنین شرایطی به باز کردن‌های بحث‌برانگیز منجر شده‌اند. در مواردی که باز کردن بدون آگاه‌سازی ممکن است مشکل‌آفرین باشد، مدیر قطع دسترسی‌کننده می‌تواند به‌عنوان بخشی از اعلان قطع دسترسی به این موضوع نیز اشاره کند که شرایطی خاص در این قطع دسترسی دخیل هستند و مدیری که درخواست باز شدن را بررسی می‌کند، بدون گفتگو با مدیر قطع دسترسی‌کننده و گرفتن مشورت به‌منظور رسیدن به درک کاملی از موضوع، نباید دسترسی کاربر را باز کند.

هر کاربری می‌تواند نظرش دربارهٔ یک درخواست باز شدن را اعلام کند؛ با این حال، تنها مدیران می‌توانند در خصوص درخواست (چه در تأیید و چه در رد آن) تصمیم‌گیری کنند.

قطع دسترسی موقتی[ویرایش]

برخی انواع قطع دسترسی، در پاسخ به شرایطی موقتی صورت می‌گیرند و بعد از برطرف شدن این شرایط، باید خاتمه داده شوند:

  • قطع دسترسی نشانی IP متعلق به پروکسی باز، زمانی که آن پروکسی بسته شده باشد.
  • قطع دسترسی به خاطر تهدیدهای قانونی، زمانی که آن تهدیدها دیگر مطرح نباشند.

باز شدن مشروط[ویرایش]

مدیران می‌توانند با کاربری که دسترسی‌اش را قطع کرده‌اند توافق کنند که دسترسی وی به‌طور مشروط باز شود. بازشدن مشروط برای آن به کار می‌رود که جلوی تکرار رفتاری که منجر به بسته شدن کاربر شده بود گرفته بشود. مثال‌هایی از شرایط باز شدن عبارتند از پرهیز از ویرایش در یک صفحهٔ خاص تا زمینهٔ جنگ ویرایشی فراهم نگردد.

  • اگر مدیر و کاربر بسته شده روی شرایط بازشدن مشروط توافق نکنند، کاربر بسته می‌ماند و برای بازشدن می‌تواند از روال‌های دیگری که به همین منظور تعبیه شده استفاده کند.
  • مدیران در انتخاب مدت بازشدن مشروط مختار هستند، به شرط آنکه:
    • اگر بسته شدن اولیه مدتی کمتر از یک سال داشته، مدت بازشدن مشروط هم یک سال یا کمتر باشد؛
    • اگر بسته شدن اولیه مدتی بیشتر از یک سال داشته (یا بی‌پایان بوده)، مدت باز شدن مشروط هم می‌تواند طولانی یا بی‌پایان باشد.
  • شرایطی که در بازشدن مشروط به کار می‌روند می‌تواند شامل این موارد باشد: محرومیت از ویرایش در یک صفحه یا یک موضوع خاص، محرومیت از میان‌کنش با یک یا چند کاربر یا با همهٔ کاربران، محرومیت از خنثی‌سازی ویرایش‌های دیگران، محرومیت از استفاده از بیش از یک حساب، یا هر شرایط دیگری که مدیری که قطع دسترسی اولیه را انجام داده در نظر بگیرد.
  • برای اعمال شرایط بازشدن مشروط می‌تواند از قطع دسترسی موردی کمک گرفت.
  • اگر کاربر از شرایطی که بر آن توافق شده عدول کند ممکن است دوباره قطع دسترسی شود، یا شرایط سخت‌تری برایش در نظر گرفته بشود.
  • اگر کاربر شرایط را بپذیرد و بازشدن مشروط رخ بدهد، تغییر شرایط فقط از دو طریق ممکن است: درخواست از مدیری که بستن اولیه را اجرا کرده، یا درخواست در تابلوی اعلانات مدیران.
  • زمانی که دسترسی کاربر به‌طور مشروط باز شد، این شرایط در صفحهٔ بحث وی توضیح داده خواهند شد و در سیاههٔ باز کردن کاربر نیز پیوند تفاوتی به آن درج خواهد شد.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. برگرفته از ویکی‌پدیا